Pensioensparen

Het is algemeen geweten dat het wettelijk pensioen voor velen ontoereikend zal zijn om aan de huidige levensstandaard te kunnen vasthouden. Daarom dat de Belgische overheid bewust het pensioensparen aanmoedigt. Het pensioensparen zorgt namelijk voor financiële ademruimte én kan je tegelijk een fiscaal voordeel opleveren.

Vraag nu je beste offerte aan

Welke informatie vind je hieronder terug:

Wat is pensioensparen?

Het pensioensparen is een soort langetermijnsparen waarbij je een aanvullend pensioen opbouwt bovenop jouw wettelijk pensioen. Je krijgt bij het pensioensparen ook onder bepaalde voorwaarden een belastingvoordeel (*). Pensioensparen kan je starten bij verschillende banken en verzekeringsmaatschappijen in België.

(*) Zowel de periodieke storting als de eindbelasting genieten een fiscaal voordelige taxatie.

Hoe werkt pensioensparen?

Je kan op twee manieren aan pensioensparen doen:

  • Pensioenspaarrekening. Bij een pensioenspaarrekening beleg je in een beleggingsfonds dat speciaal werd opgericht om aan pensioensparen te doen. Een pensioenspaarrekening kan je afsluiten bij de meeste banken in België. De meeste banken bieden zowel een dynamische vorm (meer risico) als een defensieve (minder risico) vorm van pensioenspaarfondsen aan.
  • Pensioenspaarverzekering. Bij een pensioenspaarverzekering ken je het jaarlijks minimumrendement op voorhand en maak je kans op een winstbonus. Een pensioenspaarverzekering kan je afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij

Jouw keuze voor een pensioenspaarrekening of pensioenspaarverzekering hangt af van jouw persoonlijk situatie (leeftijd, risicoprofiel etc.). Je kan elk jaar opnieuw kiezen om te sparen in een pensioenspaarrekening of een pensioenspaarverzekering. Een combinatie van beide in hetzelfde jaar is niet mogelijk. Je zal dan slecht één van beide vormen van pensioensparen mogen inbrengen voor je belastingen. Informeer je zeker bij jouw bank of verzekeringsmaatschappij.

Wat is het maximumbedrag voor pensioensparen?

In 2019 kan je door de indexatie kiezen tussen 2 fiscale maximumbedragen: 980 euro of 1260 euro. Bij het maximumbedrag van 980 euro krijg je 30% belastingvermindering of 294 euro dat je via belastingen kan terugkrijgen. Bij het maximumbedrag van 1260 euro krijg je 25% belastingvermindering of 315 euro dat je via belastingen kan terugkrijgen.

Hoe spaar ik?

Je kan zowel periodiek (maandelijks, trimestrieel…) een vast bedrag sparen of jaarlijks het volledig bedrag in één keer storten.

Wanneer je kiest voor de pensioenspaarrekening met een beleggingsfonds wordt aangeraden om maandelijks te sparen. Je spreidt dan je stortingen over verschillende koersen die het fonds tijdens het jaar heeft. Je koopt dus zowel op goedkope als dure momenten.

Wanneer je de bedragen automatisch van je rekening laat gaan, kan je ook aan je bank vragen om het bedrag jaarlijks fiscaal te optimaliseren. Je bank zal dan automatisch kijken wat het fiscaal maximum is voor dat jaar en je bedrag ernaar aanpassen.

Zijn er instapkosten of uitstapkosten bij pensioensparen?

Bij een pensioenspaarrekening (fonds) is de overdracht bij sommige banken kosteloos, andere banken rekenen wel kosten aan. Je kan op voorhand bij je bank vragen wat deze kosten juist zijn. Hierbij kunnen zowel transferkosten als instapkosten bij je nieuwe bank worden aangerekend. Belangrijk is om zeker het verschil in de prestaties van het fonds te bekijken.

Bij een pensioenspaarverzekering is worden er standaard contractuele uitstapkosten aangerekend. Je nieuwe verzekeraar zal standaard geen instapkosten aanrekenen. Vraag dit echter ook steeds even na en bekijk het verschil in vaste rente tussen je oude en nieuwe verzekeraar.

Belangrijk hierbij is dat je ook steeds je pensioenspaarrekening of pensioenspaarverzekering bij je oude bank of verzekeraar kan laten staan wanneer je voor je andere zaken wel naar een andere bank gaat.

Wanneer is pensioensparen fiscaal aftrekbaar?

Je komt in aanmerking voor een belastingvermindering op je pensioensparen als je aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • Je bent een Belgische inwoner of een inwoner van een andere lidstaat van de Europese Economische Ruimte op het moment dat je het contract afsluit;
  • Je bent minstens 18 jaar en minder dan 65 jaar oud op het moment dat je het contract afsluit;
  • Je moet onderworpen zijn aan de Belgische personenbelasting;
  • Je moet zelf de begunstigde zijn bij leven;
  • Je spaarrekening of spaarverzekering heeft een looptijd van ten minste 10 jaar;
  • Je erfgenamen (echtgenoot/echtgenote, wettelijk samenwonende partner of bloedverwanten tot de tweede graad) als begunstigde(n) bij overlijden staan aangewezen.

Je krijgt van jouw bank of verzekeringsmaatschappij jaarlijks een attest met daarop de stortingen die je gedaan hebt.

Wanneer word ik belast op mijn pensioenkapitaal?

De wettelijke leeftijd van pensionering bedraagt op dit moment 65 jaar. In het regeerakkoord van Michel 1 is bepaald dat de pensioenleeftijd vanaf 2025 wordt opgetrokken tot 66 jaar. In 2030 zal de pensioenleeftijd opgetrokken worden tot 67 jaar.

Er zijn echter uitzonderingen en overgangsmaatregelen voorzien op de pensioenregeling. Kortom, je werkloopbaan bepaalt mee de leeftijd waarop je op vervroegd pensioen kan gaan:

  • Werd het contract onderschreven vóór 55 jaar, dan wordt er een anticipatieve taks (belasting op gespaard kapitaal) toegepast wanneer je 60 jaar wordt.
  • Was je minstens 55 jaar bij ondertekening of heb je de premies verhoogd vanaf je 55ste, dan zul je belast worden op de 10de verjaardag van je contract of de 10de verjaardag na de verhoging van de premies.
  • Na het afhouden van de anticipatieve heffing kan je gelden opnemen uit je gespaarde reserve zonder hier nog verder op belast te worden.

Op welk pensioenkapitaal betaal ik belasting?

Bij een pensioenspaarverzekering (zowel tak 21 als tak 23) wordt de eindbelasting van 10% geheven op de opgebouwde reserve dankzij de gestorte premies. Dus hoe hoger dat kapitaal, hoe meer belasting je betaalt.

Goed om te weten: de reserve (het opgebouwde kapitaal) dat werd opgebouwd dankzij de eventuele winstdeelname, is niet aan belasting onderhevig. Enkel het gedeelte van het pensioenkapitaal dat werd opgebouwd dankzij de periodieke stortingen wordt belast.

Bij een pensioenspaarrekening (of pensioenspaarfonds) is er geen sprake van een gegarandeerd rendement en dus niet van een gewaarborgd kapitaal. Bovendien kunnen de rendementen daar veel hoger liggen tegenover een minder beweeglijk product als de pensioenspaarverzekering. Daarom heeft de overheid beslist om een pensioenspaarfonds te belasten aan de hand van een fictief gerealiseerd rendement op de gedane stortingen. Dit fictief rendement bedraagt :

  • 6,25% voor stortingen vóór 1/1/1992 (<> 1/1/1993 i.k.v. het belastingpercentage)
  • 4,75% voor stortingen vanaf 1/1/1992

Met andere woorden, op je 60ste zullen de gedane stortingen van je pensioenspaarfonds een fictief kapitaal hebben opgebouwd dat overeenstemt met een rendement van 4,75%. Daarop zul je dan belast worden, ongeacht het daadwerkelijk gerealiseerd kapitaal.

Wanneer beginnen met pensioensparen?

Pensioensparen start je best zo vroeg mogelijk. Het is wel belangrijk dat je voor jezelf nagaat of het voldoende interessant is (bv: betaal je vandaag geen belastingen, dan heeft deze vorm van sparen geen direct positieve invloed op jouw situatie) en welke verwachtingen je mag stellen. Houd bovendien in het achterhoofd dat de fiscale voordelen steeds verder worden ingeperkt. Een goede persoonlijke studie zal uitmaken of pensioensparen interessant voor je is of niet.

Op de markt hanteert men als stelregel:

Ben je meer dan 10 jaar verwijderd van je pensioenleeftijd, dan is een tak 23 (of een pensioenspaarfonds), een interessante keuze. Bedraagt het verschil minder dan 10 jaar, dan kies je toch beter voor een tak 21.

De denkpiste erachter is: hoe jonger je bent, hoe meer je belegging mag schommelen. Dit geeft namelijk op het einde van de rit de grootste kans op een hoog rendement. Hoe korter je nog kan sparen, hoe minder je ervan kan genieten en hoe groter het risico. Wanneer je beleggingsfonds namelijk zou dalen, heb je namelijk minder tijd om deze daling terug goed te maken.

Kan ik mijn pensioensparen stopzetten?

Je kan jouw pensioensparen afkopen of opnemen, maar dat is niet aangeraden. De bedoeling van pensioensparen is dat je het gespaarde bedrag opneemt wanneer je op pensioen gaat. Indien je het bedrag toch vóór jouw pensioen wilt opnemen, zal dat bedrag fiscaal worden onderworpen aan een zwaar boetetarief. Daarnaast riskeer je een uitstap- of afkoopvergoeding te betalen.